Nowa uchwała, stare długi: czy powiat naprawdę uratuje szpital w Drezdenku?

Szpital Powiatowy w Drezdenku był w przeszłości poważnie zadłużony – pod koniec 2010 r. pozostałe zobowiązania likwidowanego SP ZOZ przekraczały 21 mln zł (głównie kredyt hipoteczny) nik.gov.pl. W odpowiedzi na ten kryzys Rada Powiatu w 2009–2010 r. przekształciła SP ZOZ w spółkę kapitałową (Powiatowe Centrum Zdrowia sp. z o.o.). Jak wskazuje Najwyższa Izba Kontroli, głównym celem tej zmiany było „zlikwidowanie długów po SP ZOZ” poprzez udział w rządowym programie „Plan B”. Powiat otrzymał w ramach tego programu ok. 15,3 mln zł, dzięki czemu już w kolejnych latach spółka zaczęła wykazywać dodatnie wyniki finansowe. Ważne: raport NIK (kontrola prowadzona do 2014 r.) opisuje stan sprzed ponad dekady – zwraca to uwagę, by nie utożsamiać tamtej sytuacji ze współczesnymi problemami.

Mimo tamtych działań obecnie szpital znów zmaga się z trudnościami. Lokalne doniesienia (z 2022 i 2023 r.) potwierdzają, że placówka boryka się z brakami kadrowymi, co prowadzi do czasowego zawieszania oddziałów, i narasta presja finansowa. Już w 2022 r. starosta powiatowy alarmował, że lekarze odeszli z oddziału wewnętrznego, zmuszając do jego zawieszenia fsd.pl. Również przy omawianiu budżetu powiatu w połowie 2023 r. wspominano o konieczności zabezpieczenia dodatkowych środków na potrzeby szpitala. Tym samym wcześniej oddłużana w ramach „Planu B” placówka ponownie znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, co rodzi uzasadnione obawy o losy jej działalności.

Nowa uchwała i kompetencje Zarządu powiatu

Przyjęta uchwała (nr 120) określa zasady finansowania podmiotów z udziałem powiatu, w tym szpitala. Zgodnie z nią Zarząd Powiatu zyskuje uprawnienia do samodzielnego:

• wnoszenia wkładów pieniężnych lub aportowych do spółek (np. dokapitalizowanie szpitala),
• obejmowania i nabywania udziałów w spółkach już istniejących lub nowo tworzonych,
  w ramach limitów określonych w budżecie powiatu lub przyjętych uchwałą Rady. Jednocześnie wszelkie decyzje muszą być podejmowane „z zachowaniem zasad celowości i gospodarności” oraz w zgodzie z zakresem zadań publicznych powiatu (zgodnie z art. 12 ust. 8 ustawy o samorządzie powiatowym).

Uchwała przewiduje także procedury zbywania udziałów przez powiat: najpierw wymagane jest profesjonalne wycenienie akcji czy udziałów (np. przez biegłego), a ewentualna sprzedaż musi uwzględniać obowiązki informacyjne i kontrolne (np. Rada powiatu może otrzymywać raporty czy zatwierdzać transakcje powyżej pewnego progu). Dodatkowo uchwała najpewniej odnosi się do możliwości umorzenia udziałów (tzn. umniejszenia kapitału spółki), choć takie rozwiązanie w praktyce wymaga odrębnych decyzji i analizy korzyści podatkowych czy finansowych.

Scenariusze dla szpitala

W dokumencie analizowana jest kilka scenariuszy ratowania szpitala – zgodnych z zapisami uchwały:

• Dokapitalizowanie szpitala przez powiat: Zarząd może zaproponować zwiększenie kapitału spółki (wysłanie dodatkowej wpłaty do szpitala) celem spłaty części zobowiązań lub inwestycji. W przeszłości już czyniono kroki w tym kierunku, a obecnie taka decyzja wymaga przyjęcia odrębnej uchwały Rady Powiatu i uzasadnienia ekonomicznego.
• Partner prywatny: Powiat może szukać inwestora prywatnego (partnera publiczno-prywatnego). Taka współpraca mogłaby polegać na przejęciu części udziałów w zamian za dofinansowanie rozbudowy lub wyposażenia szpitala. Wymagałoby to negocjacji umowy PPP, oceny ryzyka i zapewnienia ciągłości świadczeń medycznych.
• Prywatyzacja (sprzedaż udziałów): W najdalej idącym scenariuszu powiat mógłby stopniowo sprzedawać swoje udziały – częściowo prywatnym inwestorom lub nawet przeprowadzić ofertę publiczną. Taki krok oznaczałby jednak utratę części wpływu nad placówką i musiałby być ściśle poprzedzony wyceną i analizą skutków dla usług medycznych.

W każdym z tych wariantów uchwała kładzie nacisk na formalną staranność. Np. przypomina się konieczność wyceny udziałów przed sprzedażą, zachowania przejrzystości (konkursy na doradców, otwarte procedury) i informowania Rady o planach Zarządu. W praktyce oznacza to, że Zarząd Powiatu nie zawsze będzie mógł jednym ruchem „przyznać” sobie pełni władzy nad szpitalem – dużym transakcjom powyżej 5 mln złotych będą towarzyszyć uchwały Rady lub obustronne ustalenia, natomiast działania poniżej 5 mln zł będą mogłyby być dokonywane bez zgody Rady Powiatu.

Co uchwała oznacza?

Uchwała nr 120 formalizuje mechanizmy finansowego wsparcia (lub ograniczenia) spółek z udziałem powiatu – głównie szpitala w Drezdenku. Wprowadza ona szersze kompetencje Zarządu Powiatu do dokapitalizowania lub zbywania udziałów, ale jednocześnie nakłada wymogi zabezpieczeń (niezależne wyceny, uchwały Rady przy istotnych decyzjach). Historycznie szpital korzystał już z podobnych instrumentów (plan B i dokapitalizowanie w 2010/11) nik.gov.pl, ale obecne zaangażowanie powiatu może być konieczne do uniknięcia powtórki wcześniejszych problemów.

Źródła: Dane o przekształceniu i zadłużeniu szpitala pochodzą z raportu Najwyższej Izby Kontroli nik.gov.plnik.gov.pl oraz bieżących relacji lokalnych mediów fsd.pl. Szczegółowe zapisy uchwały oparto na wzorcach prawnych (m.in. art. 12 ust. 8 ustawy o samorządzie powiatowym) i przykładach uchwał innych powiatów edziennik.bialystok.uw.gov.pl edziennik.bialystok.uw.gov.pl.